آسترا پرو بعد از نصب: ۱۲ ماژول خاموش است، اما صفحه‌ها ۱۸ کیلوبایت سنگین‌تر می‌شوند

آسترا 4.14.0 و افزونه آسترا پرو (Astra Pro) 4.13.10 را، هر دو از فایل‌های همین فروشگاه، روی یک وردپرس فارسی 7.1.2 نصب کردیم و کنار هم گذاشتیم. در جدول مقایسه خود آسترا (بررسی ۱۸ مهر ۱۴۰۵) ۱۲۴ ردیف برای نسخه رایگان ضربدر و برای پرو تیک دارد. ما یک سؤال داشتیم: بعد از فعال‌سازی پرو چه چیزی روی سایت عوض می‌شود؟

در ردیف‌هایی که امتحان کردیم، پرو برای سه گروه کار ارزش نصب دارد: هدر چسبان و مگامنو، ماژول ووکامرس، و چیدمان‌های سایت. ماژول ووکامرس نمایش سریع محصول، صفحه‌بندی بی‌پایان، تسویه حساب دو مرحله‌ای و فیلتر کناری فروشگاه را می‌آورد. اگر هیچ‌کدام را لازم ندارید، پرو در حالت پیش‌فرض عناصر بیشتری برای سازنده هدر و فوتر می‌دهد، سایت‌ساز را روشن می‌کند و به صفحه‌ها حدود ۱۸ کیلوبایت اضافه می‌کند.

وردپرس نیاز هر دو را عرضه می‌کند: قالب آسترا و افزونه آسترا پرو.

بعد از فعال‌سازی فقط یکی از ۱۳ کلید ماژول روشن است

پنل ماژول‌ها (Modules) در پیشخوان آسترا بعد از فعال‌سازی ۱۴ کاشی دارد. کاشی White Label کلید ندارد و ۱۳ کاشی دیگر کلید دارند. فقط کلید سایت‌ساز (Site Builder) روشن است و ۱۲ کلید دیگر خاموش‌اند. پنل فارسی کاشی سایت‌ساز را «مخفی کردن سازنده» نوشته است، ولی تنظیمات همین کاشی به صفحه Site Builder می‌رود. کلید سه کاشی (Easy Digital Downloads، LearnDash و LifterLMS) تا نصب افزونه خودشان غیرفعال است و نمی‌شود روشنش کرد.

این وضعیت را دو بار دیدیم: یک بار بعد از نصب، یک بار بعد از پاک کردن تنظیم ذخیره‌شده و فعال‌سازی دوباره. پنل را فارسی دیدیم چون بسته ترجمه فارسی قالب نصب بود؛ توضیحش در بخش «راست‌چین و فارسی» آمده است.

سایت‌ساز را خود کد افزونه موقع فعال‌سازی روشن می‌کند و بقیه را شما روشن می‌کنید. دکمه «فعال‌کردن همه» (Activate All) که بالای همین پنل است، همه ماژول‌ها را یکجا روشن می‌کند و آن سه ماژول با کلید غیرفعال را هم در تنظیمات روشن ثبت می‌کند. حالت «همه روشن» را در سنجش‌های بعدی با همین دکمه ساختیم.

با ماژول‌های پیش‌فرض هم صفحه‌ها ۱۸ کیلوبایت سنگین‌تر می‌شوند

پرو همین‌که فعال شود یک فایل CSS و دو فایل JS به صفحه می‌دهد. روی صفحه اصلی، قالب رایگان با HTML و CSS و JS روی هم ۱۰۴٫۱ کیلوبایت منتقل می‌کرد (بدون تصویر). با پرو در حالت پیش‌فرض ۱۲۲٫۵ کیلوبایت شد، یعنی ۱۸٫۴ کیلوبایت یا ۱۷٫۷ درصد بیشتر. با همه ماژول‌ها ۱۵۵٫۰ کیلوبایت. سایت‌ساز در حالت پیش‌فرض روشن است و حالت بدون سایت‌ساز را اندازه نگرفتیم، پس نمی‌دانیم چه بخشی از ۱۸٫۴ کیلوبایت سهم خود سایت‌ساز است.

وضعیت صفحه اصلی	درخواست‌ها	حجم منتقل‌شده (کیلوبایت)
قالب رایگان	۱۴	۱۰۴٫۱
پرو، پیش‌فرض (یک ماژول روشن)	۱۷	۱۲۲٫۵
پرو، همه ماژول‌ها روشن	۲۰	۱۵۵٫۰
همه روشن و File Generation روشن	۲۲	۱۵۵٫۸

روی سایتی که بسته ترجمه فارسی قالب را داشت، هر وضعیت را یک بار باز کردیم تا پرو فایل‌هایش را بسازد و بعد دو بار با curl خواندیم: به‌عنوان بازدیدکننده بدون ورود و با gzip، فقط HTML و فایل‌های CSS و JS (تصویر و فونت شمرده نشده). دو خواندن در همه صفحه‌ها با هم برابر بود، جز HTML صفحه محصول که کمتر از ۱۰۰ بایت فرق داشت. هر کیلوبایت ۱۰۲۴ بایت است.

روی پنج صفحه (اصلی، وبلاگ، فروشگاه، محصول و یک نوشته) افزوده حالت پیش‌فرض بین ۱۸٫۳ و ۱۸٫۴ کیلوبایت بود، یعنی از ۱۳ درصد در صفحه محصول تا ۱۷٫۷ درصد در صفحه اصلی. با همه ماژول‌ها بین ۴۷٫۳ و ۵۴٫۰ کیلوبایت.

کلید File Generation در تنظیمات پرو، CSS پویای قالب و پرو را به‌جای چاپ داخل صفحه در فایل جدا می‌نویسد (توضیح پنل می‌گوید CSS و JS، اما روی صفحه اصلی ما فقط CSS جابه‌جا شد). HTML صفحه اصلی با آن از ۳۰٫۰ به ۱۵٫۴ کیلوبایت می‌رسد، اما جمع کل تقریباً همان می‌ماند (۱۵۵٫۸ در برابر ۱۵۵٫۰) و دو درخواست بیشتر می‌شود. اگر مرورگر فایل‌های جدا را نگه دارد، بازدیدهای بعدی ارزان‌تر می‌شود؛ این را اندازه نگرفتیم.

زمان بارگذاری را اندازه نگرفتیم؛ روی ماشین محلی ما با سایت واقعی شما فرق می‌کند. بقیه دلیل‌های کندی، از کش تا تصویر، در راهنمای رفع کندی وردپرس آمده است.

در سفارشی‌ساز، پرو در حالت پیش‌فرض به سازنده هدر و فوتر اضافه می‌کند

سفارشی‌ساز (Customizer) هم نشان می‌دهد پرو کجا دست می‌برد. قالب رایگان ۱۰۹ بخش در سفارشی‌ساز دارد (بدون بخش‌های فنی ابزارک‌ها). با پرو در حالت پیش‌فرض ۱۴۰ بخش می‌شود و با همه ماژول‌ها ۱۵۳ بخش.

در حالت پیش‌فرض همه بخش‌های تازه در سازنده هدر و فوتر است: دکمه دوم، سه جداکننده هدر، HTML سوم، منوی سوم، چند ناحیه ابزارک بیشتر، تعویض‌کننده زبان و تعویض‌کننده رنگ. دکمه و جداکننده‌ها همان ردیف‌های Multiple Button Elements و Divider Elements جدول آسترا هستند، و همه اینها بدون روشن کردن ماژولی از طرف شما می‌آیند. ماژول‌ها ۱۳ بخش دیگر اضافه می‌کنند، از جمله هدر چسبان، جعبه نویسنده، فیلتر نوشته‌ها و صفحه پرداخت.

یک چیز هم کم می‌شود: ۱۶ کنترل قالب رایگان با فعال شدن پرو ناپدید می‌شود و ۱۴ تایشان متن معرفی پرو است، مثل «Get Full Control Over Product Pages».

جدول آسترا کامل درست نیست: تنظیم «رفتن به بالا» در قالب رایگان هم هست

سه ردیف جدول آسترا، یعنی جایگاه، نمایش روی هر دستگاه و استایل دکمه «رفتن به بالا» (Scroll to Top)، برای نسخه رایگان ضربدر دارد. روی قالب 4.14.0 با پرو غیرفعال همه را تنظیم کردیم، با WP-CLI در تنظیمات قالب: جایگاه چپ، نمایش فقط روی دسکتاپ و، برای استایل، اندازه آیکون ۴۰ پیکسل و رنگ زمینه نارنجی تیره. صفحه هر چهار مقدار را چاپ کرد:

هر چهار تنظیم در همان قالب رایگان کار کرد (در صفحه راست‌به‌چپ «چپ» دکمه را سمت راست می‌گذارد، چنان‌که تصویر زیر نشان می‌دهد)، و سفارشی‌ساز فارسی‌شده آن هم همین گزینه‌ها را نشان می‌دهد. بخش «رفتن به بالا» در سفارشی‌ساز ۱۳ کنترل دارد، در هر سه حالت (رایگان، پرو پیش‌فرض و همه ماژول‌ها)؛ پرو چیزی به آن اضافه نمی‌کند.

جدول در بقیه ردیف‌هایی که امتحان کردیم درست بود. از ۱۲۴ ردیف فقط همین‌ها و چند ردیف مبهم بعد از جدول را بررسی کردیم. «نبود» یعنی در سفارشی‌ساز قالب رایگان کنترلی برایش نبود:

قابلیت	جدول آسترا، ستون رایگان	قالب رایگان 4.14.0 در آزمایش ما
جایگاه، دستگاه و استایل «رفتن به بالا»	ضربدر	هست و کار کرد
هدر چسبان	ضربدر	نبود؛ با ماژول «سربرگ چسبان» آمد
مگامنو	ضربدر	نبود؛ فقط دو پیام معرفی پرو بود، و با ماژول «فهرست ناوبری» آمد
چیدمان‌های حاشیه‌دار و سیال سایت	ضربدر	نبود؛ با ماژول «چیدمان‌های وبگاه» آمد
نمایش سریع محصول و صفحه‌بندی بی‌پایان	ضربدر	نبود؛ با ماژول ووکامرس آمد
تسویه حساب دو مرحله‌ای و فیلتر کناری فروشگاه	ضربدر	نبود؛ با ماژول ووکامرس آمد
طرح سفارشی هدر، فوتر و صفحه ۴۰۴	ضربدر	فقط فهرست انواع طرح به شکل پیش‌نمایش
دکمه و جداکننده بیشتر در هدر	ضربدر	نبود؛ با خود افزونه آمد، بدون ماژول
چسباندن دکمه افزودن به سبد	ردیف ندارد	هست

در سه جا جدول ساکت یا مبهم است:

• ردیف‌های Multiple HTML Elements و Multiple Widget Elements برای هدر، که برای رایگان ضربدر دارند، در حالی که هدر قالب رایگان دو عنصر HTML و دو ناحیه ابزارک دارد و پرو عنصر HTML سوم و ناحیه ابزارک سوم و چهارم را اضافه می‌کند.
• ردیف‌های Flyout Off-Canvas Menu و Full Screen Off-Canvas Menu، که برای رایگان ضربدر دارند، اما نوع هدر موبایل در قالب رایگان 4.14.0 سه گزینه دارد: Flyout، Full-Screen و Dropdown. جدول نمی‌گوید این ردیف‌ها کدام بخش را می‌گویند و ما آن‌ها را با بخش مشخصی از سفارشی‌ساز تطبیق ندادیم.
• چسباندن دکمه افزودن به سبد خرید (Sticky Add to Cart)، که در قالب رایگان هست و جدول برایش ردیفی ندارد.

راست‌چین و فارسی: بسته ترجمه قالب پیشخوان آسترا را فارسی می‌کند

هر دو (قالب و افزونه) برای صفحه‌های راست‌به‌چپ، که در جست‌وجو «راست‌چین» نوشته می‌شوند، آماده‌اند. ۸۰ فایل از ۸۳ فایل CSS فشرده پرو و ۳۸ فایل از ۴۱ فایل قالب نسخه راست‌به‌چپ دارند. سه فایلی که پرو ندارد به صفحه‌های مدیریت مربوط‌اند.

هدر چسبان پرو در صفحه راست‌به‌چپ درست بالای صفحه ماند. آیکون نمایش سریع روی تصویر محصول هم آینه شد: همین آزمایش را روی نسخه انگلیسی همان صفحه تکرار کردیم و آیکون در هر دو جهت زیر گوشه تصویر می‌نشیند، یک بار در سمت چپ و یک بار در سمت راست.

یک گزینه آینه‌ای عمل می‌کند و در نگاه اول برعکس به نظر می‌رسد. در صفحه راست‌به‌چپ گزینه «چپ» در «رفتن به بالا» دکمه را سمت راست می‌گذارد، چون CSS قالب برای این جهت دو سمت را عوض می‌کند.

ترجمه به بسته فارسی قالب بستگی دارد. در نصب ما، تا وقتی آن بسته را نصب نکرده بودیم، پیشخوان آسترا، پنل ماژول‌ها و سفارشی‌ساز قالب رایگان انگلیسی بودند و نام کاشی‌ها در صفحه راست‌به‌چپ با ترتیب وارونه چاپ می‌شد، مثلاً Header Sticky به‌جای Sticky Header.

بعد از نصب بسته پیشخوان و سفارشی‌ساز فارسی شد. translate.wordpress.org بسته را برای فارسی ۹۹ درصد کامل نشان می‌دهد (۱۸ مهر ۱۴۰۵). چند نام انگلیسی ماند و یکی‌شان، White Label، هنوز وارونه («Label White») چاپ می‌شود. فایل فارسی خود پرو هم برای ۱٬۳۴۶ رشته از ۱٬۷۵۱ رشته افزونه (۷۶٫۹ درصد) متن فارسی دارد و نام‌هایی مثل «سربرگ چسبان» و «مگامنو» را در سفارشی‌ساز فارسی می‌کند.

چه کسی پرو می‌خواهد و چه کسی نه

آسترا پرو را وقتی انتخاب کنید که یکی از آن سه گروه کار را لازم دارید: هدر چسبان و مگامنو، قابلیت‌های ماژول ووکامرس یا چیدمان حاشیه‌دار و سیال. هیچ‌کدام در قالب رایگان نبود.

رایگان را نگه دارید اگر وبلاگ یا سایت شرکتی با هدر ساده می‌سازید. این‌ها در قالب رایگان هست: سازنده هدر و فوتر و هدر شفاف (در سفارشی‌ساز دیدیم، و در جدول دوم همان صفحه آسترا هر دو نسخه تیک دارند)، دکمه رفتن به بالا با جایگاه و رنگ، و چسباندن دکمه افزودن به سبد. اگر در این حالت پرو انتخاب کنید، ۱۸٫۴ کیلوبایت اضافه روی صفحه اصلی را برای چیزی می‌دهید که لازم ندارید، و اگر همه ماژول‌ها را با «فعال‌کردن همه» روشن کنید ۵۰٫۹ کیلوبایت.

برای سایتی که پرو دارد و همه ماژول‌هایش روشن است، پنل ماژول‌ها را باز کنید و کلیدی را که به کار نمی‌آید خاموش کنید: روی صفحه اصلی فاصله بین حالت پیش‌فرض و «همه روشن» ۳۲٫۵ کیلوبایت بود. اگر نمی‌خواهید خودتان قالب را نصب و تنظیم کنید، درخواست نصب قالب را ثبت کنید.

حد این آزمایش را هم بدانید. یک نصب بود: وردپرس 7.1.2، PHP 8.3.35، Apache 2.4.68، ووکامرس 11.2.1 و ووکامرس فارسی 10.0.5. هدر چسبان، نمایش سریع و «رفتن به بالا» را روی صفحه دیدیم؛ ردیف‌های دیگر جدول بالا را در سفارشی‌ساز، صفحه سایت‌ساز و کد قالب بررسی کردیم و ۱۲۴ ردیف را یکی‌یکی نه. نام ماژول هر قابلیت را از کد پرو برداشتیم و ماژول‌ها را یکی‌یکی روشن نکردیم. قالب‌های آماده را نسنجیدیم.

پرسش‌های متداول